Kiedy wykonać badanie rezonansem magnetycznym?

Kiedy wykonać badanie rezonansem magnetycznym?

Rezonans magnetyczny pozwala na uzyskanie bardzo precyzyjnych obrazów zarówno w przypadku badania układu szkieletowego jak i mięśniowego. Dzięki tej metodzie możemy obejrzeć narządy czy tkanki ciała człowieka w dowolnej płaszczyźnie. Badanie pozwala na diagnostykę we wczesnym stadium rozwoju choroby, a tym samym możliwość zaplanowania leczenia wielu chorób i patologii. Znakomicie znajduje swoje zastosowanie w przypadkach onkologicznych, a także w diagnostyce procesów zapalnych. Zmiany diagnozowane za pomocą rezonansu magnetycznego w łatwy sposób można zmierzyć, określić ich ułożenie oraz precyzyjnie zaplanować obszar zabiegu chirurgicznego. Ponadto technika umożliwia monitorowanie przebiegu procesu leczenia, śledzenie postępu lub cofania się choroby.

Zmiany chorobowe zachodzące w organizmie człowieka, diagnozowane za pomocą rezonansu magnetycznego, można podzielić na grupy w zależności od układu, w którym występują.

  1. Diagnostyka chorób ośrodkowego układu nerwowego i mózgu.

Wskazaniami do wykonania badania rezonansem magnetycznym są:

  • Podejrzenia nowotworów mózgu i kanału kręgowego, nowotwory pierwotne i wtórne (przerzuty) – monitorowanie po radio-/chemioterapii i leczeniu operacyjnym
  • Choroby demielinizacyjne np. stwardnienie rozsiane, degeneracyjne
  • Choroba Alzheimera
  • Wodogłowie
  • Udary i ogniska niedokrwienne
  • Wady rozwojowe
  • Zmiany w okolicy przysadki mózgowej, oczodołu, tylnej części jamy czaszki
  • Stany zapalne i poinfekcyjne
  • Próba znalezienia przyczyny: padaczki, omdleń i utraty przytomności, bólów i zawrotów głowy, szumów usznych
  • Tętniaki i inne patologie naczyń mózgowych

2. Diagnostyka chorób układu kostno-mięśniowego.

Wskazaniami do wykonania badania rezonansem magnetycznym są:

  • Potrzeba ceny stawów, kości lub przykostnych tkanek miękkich w przypadku, gdy doszło do: uszkodzenia elementów stawów (np. łąkotki stawu kolanowego), więzadeł, ścięgien; chonodromalacji rzepki; zespołu cieśni nadgarstka; złamań trudnych do uchwycenia w innych badaniach obrazowych; procesów zapalnych kości i przykostnych tkanek miękkich (np. „stopa cukrzycowa”); powikłań pourazowych; podejrzenia nowotworów kości; zmian degeneracyjno-przeciążeniowych stawów.

Obraz badania rezonansem magnetycznym stawów może zostać wzmocniony środkiem cieniującym (kontrastem). Wariant ten nazwany Artrografią pozwala na ocenę stawów o skomplikowanej budowie, dostarcza wyników dotyczących uszkodzeń, których nie ujawniły inne metody obrazowania.

  • Zmiany w obszarze kręgosłupa i kanału kręgowego, kiedy mamy do czynienia z: chorobą zwyrodnieniową kręgosłupa (np. przepukliny, kręgozmyk); urazami kręgosłupa; nowotworami przykręgosłupowymi czy guzami oraz naciekami w obrębie kanału kręgowego; procesami zapalnymi obejmującymi kręgi i krążki międzykręgowe; wadami wrodzonymi oraz powikłaniami pourazowymi czy pooperacyjnymi.
  • Potrzeba oceny stanu oraz żywotności tkanki chrzęstnej, w przypadku jej przeszczepu.

3. Diagnostyka chorób układu krążenia, klatki piersiowej i śródpiersia.

Wskazaniami do wykonania badania rezonansem magnetycznym są:

  • Guzy serca i wady anatomiczne wrodzone
  • Choroba wieńcowa wraz z oceną jej skutków
  • Ocena rozległości stanu pozawałowego
  • Problemy z przepływem żylnym
  • Podejrzenie zakrzepów i tętniaków
  • Choroby dużych naczyń
  • Zaplanowanie zabiegów kardiochirurgicznych – np. określenie miejsca w tętnicach do założenia stentów
  • Guzy płuc naciekające na ścianę klatki piersiowej

Badania piersi na wyraźne wskazania lekarza, gdy obraz mammografii i usg jest niejednoznaczny u Pań posiadających dużą ilość tkanki gruczołowej, dla kobiet z grupy ryzyka, w diagnostyce piersi po wszczepieniu implantów oraz zabiegach operacyjnych, a także w ocenie odpowiedzi guza na chemioterapię, u kobiet, które przeszły leczenie raka.

4. Diagnostyka narządów wewnętrznych: wątroby, dróg żółciowych i trzustki (Cholangiografia – MRCP), nerek (Urografia MR), nadnerczy, żołądka, jelit, odbytnicy, pęcherza moczowego, pochwy, macicy, jajników, gruczołu krokowego.

Wskazaniami do wykonania badania rezonansem magnetycznym ww. struktur wewnętrznych organizmu są głównie procesy nowotworowe – ocena stopnia zaawansowania choroby, monitorowanie w procesie leczenia, a także guzy, torbiele, patologie czy procesy zapalne.

 

Rezonansem magnetycznym bada się również uszkodzenia splotu ramiennego (Mielografia – mieloMR) czy płód w przypadku podejrzenia wad wrodzonych trudnych do oceny w badaniu ultrasonograficznym (jedynie na podstawie skierowania od lekarza). W badaniu Whole Body MRI bada się całe ciało u pacjentów z rozsianym procesem nowotworowym, w szczególności do wykrywania ognisk przerzutów.

Ze względu na specyfikę wyróżnia się też badania specjalistyczne, będące odmianą badań rezonansem magnetycznym. Należą do nich:

  • Obrazowanie szlaków istoty białej Ośrodkowego Układu Nerwowego (DTI – diffusion tensor imaging)

W przypadku istoty białej ruchliwość cząsteczek wody nie jest identyczna we wszystkich kierunkach. Traktografia szuka odpowiedzi czy dyfuzja odbywa się czy nie odbywa się w różnych kierunkach oraz pomaga wyświetlić trajektorie włókien nerwowych. Dzięki temu badaniu możliwe jest wychwycenie anomalii włókien nerwowych w istocie białej i rdzeniu kręgowym, co pomaga neurochirurgom przygotować się do operacji mózgu.

  • Obrazowanie dyfuzji (DWI – diffusion weighted imaging)

Sekwencja służy do obrazowania swobodnego ruchu cząsteczek wody w przestrzeni zewnątrzkomórkowej. Badanie dostarcza informacji o mikrostrukturach tkanek – obecności makromolekuł, obecności i przepuszczalności błon, równowadze wody wewnątrz- i zewnątrzkomórkowej. Badanie dyfuzyjne jest stosowane przy szybkim diagnozowaniu udarów, chorób neurodegeneracyjnych, stwardnienia rozsianego.

  • Funkcjonalny Rezonans Magnetyczny (f MRI – functional magnetic resonance imaging)

Badanie skupia się na rejestracji zmian w utlenowaniu i przepływie krwi w aktywnych strefach mózgu. Utlenowanie zwiększa się, kiedy dochodzi do wzmożonej aktywności neurologicznej. Badanie ma swoje zastosowanie przy określaniu lokalizacji w mózgu ośrodków odpowiedzialnych za funkcje psychiczne (np. mowy, słuchu, wzroku, ruchu) u konkretnej osoby. FMRI wykonuje się najczęściej w związku z planowanym zabiegiem operacyjnym, aby precyzyjnie określić obszar np. resekcji guza mózgu czy usunięcia ogniska padaczkowego.

  • Ocena przepływu krwi – perfuzja (PWI – perfusion weighted imaging)

Obrazy z tego badania dostarczają informacji o mikrokrążeniu krwi w mózgu. Sekwencja pozwala na pomiar objętości krwi mózgowej, przepływu tej krwi oraz średniego czasu przejścia. W przypadku tego badania konieczne jest podanie środka kontrastowego.

Badanie ma zastosowanie w ocenie chorób naczyniowych, guzów mózgu, infekcji i zapaleniu mózgu.

  • Spektroskopia protonowa rezonansu magnetycznego (MRS – magnetic resonance spectroscopy)

Technika ta pozwala na nieinwazyjny pomiar składu biochemicznego tkanek znajdujących się w organizmie. Podczas gdy MRI pozwala na zlokalizowanie guza w ciele pacjenta, badanie MRS pozwala na określenie, jaki jest jego stopień złośliwości. Stąd też badanie znalazło zastosowanie w diagnostyce guzów mózgu, ale również zmian w piersiach i prostacie. Dzięki tej sekwencji można monitorować przebieg terapii onkologicznej, różnicować rodzaj histologiczny nowotworu bądź określać różnicę pomiędzy wznową procesu nowotworowego a powikłaniem leczenia radioterapeutycznego.

 

Scroll Up